Ślub: konkordatowy, kościelny, cywilny – opis i formalności krok po kroku

Ślub: konkordatowy, kościelny, cywilny – opis i formalności

Gdy narzeczeni podejmują decyzję o ślubie i rozpoczynają poszukiwanie informacji na ten temat, na pewno spotykają się z określeniem ślubu w trzech wersjach – ślub konkordatowy, ślub kościelny, ślub cywilny. Dla wielu osób, już na samym początku, ta mnogość pojęć wydaje się być nieco skomplikowana.

Formy zawarcia związku małżeńskiego

  • Narzeczeni zawierają małżeństwo sakramentalne wyłącznie ze skutkami religijnymi (bez skutków cywilnych) – ślub kościelny.
  • Narzeczeni zawierają małżeństwo według ceremonii religijnej z równoczesnym (tzn. w czasie tej samej ceremonii) zawarciem małżeństwa wywołującym skutki cywilne według polskiego prawa świeckiego – ślub konkordatowy.
  • Narzeczeni zawierają ślub w Urzędzie Stanu Cywilnego – ślub cywilny (ewentualnie dodatkowo, następnie ślub kościelny).

W zasadzie chodzi tylko, albo aż o to, czy chcecie lub potrzebujecie wziąć ślub w kościele lub w Urzędzie Stanu Cywilnego, a nawet możecie to zrobić w obu tych miejscach. Najpowszechniejszym sposobem zawarcia związku małżeńskiego jest ślub konkordatowy, czyli ślub kościelny będący ceremonią religijną z prawnymi skutkami (sam ślub kościelny, będący ceremonią kościelną, według polskiego prawa nie jest jeszcze zalegalizowaniem związku małżeńskiego). Ślub cywilny jest natomiast zawarciem związku małżeńskiego w Urzędzie Stanu Cywilnego. Więcej na temat ślubu cywilnego przeczytasz tutaj: Urząd Stanu Cywilnego – USC Lublin.

Ślub konkordatowy

Po podpisaniu w lipcu 1998 roku ustawy konkordatowej przez Polskę i Stolicę Apostolską wystarczy zawrzeć związek małżeński w kościele oraz dopełnić kilku formalności, aby był on uznawany przez polskie prawo. Dwie oddzielne ceremonie ślubne w kościele i Urzędzie Stanu Cywilnego nie są już konieczne (choć narzeczeni nadal mogą się na nie zdecydować). Jeśli przyszli małżonkowie chcą mieć ślub konkordatowy trzeba dostarczyć do parafii odpowiedni dokument z Urzędu Stanu Cywilnego.

Gdzie może odbyć się ślub

Według Prawa Kościelnego małżeństwo powinno być zawierane w parafii, w której jedno z narzeczonych posiada stałe lub tymczasowe zamieszkanie albo faktyczny miesięczny pobyt, a z ważnej i słusznej przyczyny za wyraźną zgodą Parafii narzeczonych w innym kościele. Jeśli oboje narzeczeni nie zamieszkują w danej parafii a mają pragnienie w jej kościele zawrzeć małżeństwo, zobowiązani są przedłożyć zgodę tzw. substytucję z parafii jednej ze stron. Wtedy kancelaria tej parafii załatwia formalności związane ze ślubem. Jeśli narzeczeni załatwiają wszystkie formalności w swoich parafiach, a w innym kościele ma miejsce jedynie obrzęd zaślubin, należy przedłożyć dokument czyli tzw. licencję do pobłogosławienia małżeństwa. Licencja wydawana jest w tygodniu ślubu. Do licencji zostają dołączone 3 egzemplarze zaświadczenia z Urzędu Stanu Cywilnego (w przypadku ślubu konkordatowego).

Rezerwacja daty i godziny ślubu w wybranym kościele

Gdy narzeczeni ustalą już datę ślubu, należy zgłosić się do wybranego kościoła, aby zarezerwować dla siebie wymarzony termin: dzień i godzinę. Rezerwację terminu można dokonać zazwyczaj z maksymalnie rocznym wyprzedzeniem.

Zgłoszenie ślubu w kancelarii parafialnej

Kandydaci do małżeństwa powinni obowiązkowo zgłosić się do kancelarii parafialnej najpóźniej na 3 miesiące przed planowanym terminem ślubu w celu spokojnego podjęcia bezpośredniego przygotowania do ślubu, ewentualnego uzupełnienia katechezy przedmałżeńskiej i załatwienia formalności związanych z sakramentem małżeństwa. Przy pierwszym spotkaniu w kancelarii parafialnej następuje spisanie protokołu przedślubnego, rozmowa duszpasterska z kapłanem oraz objaśnienie przebiegu uroczystości ślubnej.

Dokumenty i formalności

Dokumenty wymagane przy pierwszym spotkaniu z duszpasterzem:

  • Dokumenty tożsamości (np. dowód osobisty, prawo jazdy, paszport).
  • Świadectwa chrztu świętego – jeśli sakrament Chrztu Świętego został udzielony w innej parafii niż parafia gdzie ma być zawarty związek małżeński, trzeba dostarczyć z parafii chrztu dokument zaświadczający udzielenie sakramentu chrztu, w którym jest również adnotacja o przyjęciu sakramentu bierzmowania, jak i adnotacja stwierdzająca czy nie zostało zawarte małżeństwo z inną osobą. Dokument ten musi być wystawiony nie dawniej niż 6 miesięcy przed planowaną datą ślubu.
  • Świadectwo bierzmowania – zazwyczaj jest wpisane na świadectwie chrztu, ale jeśli nie ma tam adnotacji, to trzeba je uzyskać w parafii, której narzeczona/ny przyjął ten sakrament.
  • Świadectwo ukończenia katechizacji szkolnej.

Ważne!

Jeżeli małżeństwo zawierane jest w formie ślubu konkordatowego tzn. ze skutkami cywilnymi, to po rozmowie z duszpasterzem i spisaniu protokołu przedślubnego narzeczeni mają obowiązek w odpowiednim czasie (nie wcześniej niż 6 miesiący przed ślubem) zgłosić się do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego w celu dokonania formalności wynikających z prawa świeckiego. Tam narzeczeni otrzymają zaświadczenie (w 3 egzemplarzach) o tym, że mają oni prawo zawrzeć małżeństwo według prawa polskiego (zaświadczenie jest ważne 6 miesiący od daty wydania), które należy dostarczyć do kancelarii parafii, w której będzie zawierane małżeństwo (wszystkie 3 egzemplarze).

Następnie, ale nie później niż w tygodniu ślubu, uzupełniamy dokumenty:

  • Aktualne zaświadczenie (3 egzemplarze) z Urzędu Stanu Cywilnego stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa (w przypadku ślubu konkordatowego).
  • Akt zawarcia związku cywilnego z USC (w wypadku gdy przed małżeństwem sakramentalnym był zawarty ślub cywilny).
  • Indeksy nauk przedmałżeńskich z odbytą drugą spowiedzią.
  • Zaświadczenie z poradni rodzinnej.
  • Zaświadczenie o wygłoszeniu zapowiedzi.
  • Jeżeli któraś ze stron ma stwierdzenie nieważności poprzedniego małżeństwa potrzebne jest orzeczenie sądu w tej sprawie.
  • Jeżeli któraś ze stron jest wdowcem (wdową), potrzebne jest zaświadczenie o zgonie współmałżonka.

W tygodniu ślubu

W tygodniu ślubu narzeczeni zgłaszają się ze świadkami do kancelarii parafialnej w celu spisania aktu ślubu. Do protokołu przedślubnego dołączają brakujące dokumenty i składają stosowną ofiarę z racji ślubu. W opłacie tej nie mieści się posługa organisty i kościelnego, których to narzeczeni opłacają we własnym zakresie. Podobnie jest z dodatkowym przyozdobieniem kościoła i ten temat należy zawczasu poruszyć z kościelną florystką lub dekoratorką.

Zaraz po ceremonii zaślubin (w przypadku ślubu konkordatowego)

Małżonkowie wraz ze świadkami udają się do zakrystii (bądź kancelarii), aby złożyć swoje podpisy na zaświadczeniach z USC (w 3 egzemplarzach). Jeden egzemplarz zaświadczenia otrzymują małżonkowie.

Konferencje przedmałżeńskie i dzień skupienia

Narzeczeni są zobowiązani przed ślubem wysłuchać 10 konferencji przedmałżeńskich i uczestniczyć w dniu skupienia. Z racji tego, że bezpłatne cotygodniowe konferencje zajmą ok. 2 miesięcy, warto zainteresować się tematem odpowiednio wcześniej, np. 6 – 12 miesięcy przed datą ślubu. Więcej na temat konferencji dla narzeczonych i dni skupienia przeczytasz w artykule: Nauki przedmałżeńskie – konferencje dla narzeczonych, dni skupienia w Lublinie!

Spowiedź przedślubna

Do Sakramentu Pokuty i Pojednania narzeczeni przystępują dwukrotnie. Pierwsza Spowiedź powinna odbyć się po spisaniu protokołu przedślubnego, a druga tuż przed ślubem, aby w stanie łaski uświęcającej przystąpić do Sakramentu Małżeństwa. Narzeczeni otrzymują karteczki do spowiedzi przedślubnej, które podpisane dostarcza się w dniu ślubu do kancelarii.

Zapowiedzi

Przed zawarciem małżeństwa należy się upewnić, że nic nie stoi na przeszkodzie do jego ważnego i godziwego zawarcia (Kan. 1066). W tym celu ogłasza się zapowiedzi przedślubne w parafii narzeczonego jak i narzeczonej przez trzy tygodnie. Po spisaniu protokołu przedślubnego kapłan wydaje zapowiedzi przedślubne dla narzeczonych, którzy zamieszkują na terenie innej parafii. Zapowiedzi te należy dostarczyć do danej Kancelarii Parafialnej i ustalić termin odbioru. Po odebraniu zapowiedzi należy je dostarczyć z powrotem do parafii, w której odbędzie się ceremonia ślubna. Brak zapowiedzi równoważny jest z niemożnością udzielenia Sakramentu Małżeństwa. Zapowiedzi ogłasza się również w parafii ślubu.

Kto może być świadkiem na ślubie

Świadkiem udzielenia sakramentu małżeństwa mogą być osoby pełnoletnie (ukończone 18 lat), zdrowe psychicznie. Mogą być nawet innego wyznania.

Sytuacje szczególne

Mieszkam za granicą, ale chcę wziąć ślub w swojej parafii w Polsce:
Osoby, które wyjechały z parafii, np. za pracą do Anglii – powinni tam jak najszybciej zgłosić się do parafii czy misji prowadzonej przez Kościół Rzymskokatolicki i tam odbyć przygotowania do zawarcia związku małżeńskiego wraz ze spisaniem protokołu przedślubnego. Po takim przygotowaniu otrzymują od tamtejszego duszpasterza licencję do asystowania przy małżeństwie. Dalsze formalności związane z sakramentem małżeństwa dopełniają w parafii ślubu.

Ślub przed 18 rokiem życia:
Obowiązuje zakaz państwowy i kościelny zawierania małżeństw przez osoby, które nie ukończyły 18 roku życia. Dla mężczyzny zwolnienie od tej granicy nie jest przewidziane. Kobieta, która ukończyła 16 rok życia, może uzyskać zgodę. Wymagane jest wówczas spotkanie rodziców z Ks. Proboszczem i wyrażenie pisemnej zgody na zawarcie małżeństwa przez ich dziecko oraz uzyskanie dyspensy ks. biskupa.

Liczba wyświetleń od 20 czerwca 2018:

Proponowane

Rozwijaj z nami Twój ślubny interes! Dołącz do ślub-wesele.lublin.pl!

Jeśli masz firmę lub jesteś profesjonalistą z branży ślubnej, dołącz do portalu ślub-wesele.lublin.pl i wyjdź z cienia ze swoją ofertą. Pokaż się z jak najlepszej strony i bądź inspiracją dla narzeczonych – zyskaj Klientów i pełną satysfakcję ze swojej pracy! Szczegóły w zakładkach WSPÓŁPRACA oraz REKLAMA – sprawdź!